Patron


patron2p881 – 1952

„W panteonie ludzkości mają miejsce trwale ci wszyscy, którzy służyli ojczyźnie, i ci, którzy walczyli o wolność, o sprawiedliwość, ci, którzy ofiarowali swoje życie nauce i sztuce, ci, którzy poświęcili się dla dobra bliźnich ci wszyscy, którzy w swym życiu czynili więcej niż to, do czego byli zobowiązani”
Bohdan Suchodolski

Życie prof. Kazimierza Drewnowskiego to realizacja powyższej mysli, to wypełnienie jej żywą, jakże ludzką trescią.

Kazimierz Drewnowski urodzil sie 4 marca 1881 roku w Stanislawowie w rodzinie starszego radcy kolejowego. Uczeszczal do gimnazjum w Nowym Saczu, Krakowie i IV Gimnazjum we Lwowie, gdzie w roku 1899 uzyskal mature. W latach 1899 – 1903 studiowal na Wydziale Budowy Maszyn Szkoly Politechnicznej we Lwowie, a nastepnie w latach 1903 – 1905 na Wydziale Elektrycznym Politechniki w Zurychu. Praktyke zawodowa odbyl w latach 1905 – 1907 w fabryce kondensatorów elektrycznych we Fryborgu (Szwajcaria), a nastepnie w latach 1907 – 1909 w filiach niemieckiej firmy Siemens – Schuckert w Wiedniu i we Lwowie. Juz w roku 1907 zostal adiutantem w Katedrze Elektrotechniki Szkoly Politechnicznej we Lwowie, a do roku 1911 wykladal równiez elektrotechnike w Szkole Przemyslowej w tym miescie. W roku 1914 przebywal przez kilka miesiecy w Wyzszej Szkole Technicznej w Darmstadcie, gdzie uzyskal specjalizacje w zakresie techniki wysokich napiec i radiotelegrafii.

Po wybuchu I wojny swiatowej wstapil do Legionów Polskich J. Pilsudskiego, w którym organizowal oddzialy lacznosci. Po uzyskaniu niepodleglosci pozostal nadal w wojsku. Byl szefem lacznosci w Naczelnym Dowództwie a nastepnie w Ministerstwie Spraw Wojskowych, byl komendantem Szkoly Glównej Artylerii i Inzynierii w Warszawie. Bral udzial w wojnie polsko-radzieckiej oraz pracach Centralnej Komisji Slownictwa Wojskowego. Wojsko opuscil w roku 1923 w randze pulkownika dyplomowanego.

Mimo autentycznej blyskotliwej kariery wojskowej nie zerwal z nauka. Juz od pazdziernika 1916 roku byl nauczycielem akademickim w Politechnice Warszawskiej, poczatkowo jako wykladowca podstaw elektrotechniki i miernictwa elektronicznego na Wydziale Budowy Maszyn i Elektroniki. Od 1 wrzesnia 1919 roku byl juz zastepca profesora, a od 24 wrzesnia 1923 r. profesorem na Wydziale Elektronicznym przemianowanym pózniej na Wydzial Elektryczny. Kierowal Katedra i Zakladem Miernictwa Elektrycznego, a do roku 1934 Miernictwa Elektrycznego i Wysokich Napiec. W latach 1928/29 i 1933/34 piastowal godnosc dziekana Wydzialu Elektrycznego.

Prof. Kazimierz Drewnowski byl zwolennikiem, wrecz entuzjasta, koncepcji laczenia badan naukowych z dydaktyka poprzez lokalizowanie osrodków badawczych w wyzszych uczelniach. Ta idea przyswiecala mu w przygotowanym z wielkim rozmachem projekcie Gmachu Elektroniki Politechniki Warszawskiej, którego budowe ukonczono w roku 1934. W gmachu tym znalazl pomieszczenie kierowany przez K. Drewnowskiego rozbudowany Zaklad Ministerstwa Elektrycznego i Wysokich Napiec, ze specjalna hala do prób wysokonapieciowych. Laboratoria organizowane przez K. Drewnowskiego staly na najwyzszym poziomie i byly dzieki jego inicjatywie i przedsiebiorczosci wyposazone w najnowoczesniejsza aparature. K. Drewnowski dazyl do stworzenia ogólnopolskiego osrodka badan naukowych z zakresu elektroniki, którego poczatkiem miala byc Pracownia Probiercza, stworzona przy Zakladzie Miernictwa Elektrycznego i Wysokich Napiec.

Nauka i dydaktyka to nie jedyne pola dzialalnosci K. Drewnowskiego. Prowadzil równiez niezwykle bogata dzialalnosc spoleczna i stowarzyszeniowa. Juz w roku 1908 byl wspólorganizatorem a nastepnie przewodniczacym Sekcji Elektrotechnicznej Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie. Uczestniczyl w zjazdach techników polskich w roku 1910 we Lwowie, w roku 1912 w Krakowie i w roku 1917 w Warszawie. Byl wspólzalozycielem Stowarzyszenia Elektryków Polskich w roku 1919 a w latach 1923/29 wiceprezesem SEP. Byl sekretarzem generalnym a nastepnie przewodniczacym Polskiego Komitetu Elektrotechnicznego, wiceprezesem Miedzynarodowej Konferencji Wielkich Sieci Elektrycznych (CIGRE).

Spoleczna pasja K. Drewnowskiego byla praca nad ujednoliceniem polskiego slownictwa elektrotechnicznego. Juz na V Zjezdzie Techników Polskich we Lwowie podniósl ten problem i sam poprowadzil pierwsze prace z zakresu slownictwa elektrotechnicznego przy Lwowskim Towarzystwie Politechnicznym od 1908 roku. Jako czlonek Zarzadu Stowarzyszenia Elektryków Polskich kierowal pracami Centralnej Komisji Slownictwa do 1917 roku. Uwienczeniem prac nad polskim slownictwem elektrycznym bylo wydanie w 1936 roku polskiego slownika elektrycznego w pieciu jezykach, obejmujacego okolo 5000 pojec oraz w roku 1938 w ramach dzialu elektromechanicznego – slownika technicznego Akademii Nauk Technicznych. W okresie powojennym kontynuowal prace nad wydaniem polskiego slownika elektrycznego i prowadzil jego redakcje. Wspólpracowal w tym zakresie z Polskim Komitetem Normalizacyjnym i Glównym Urzędem Miar.

Prywatna pasja K. Drewnowskiego bylo taternictwo, narciarstwo i turystyka górska. Nalezal do Karpackiego Towarzystwa Narciarzy, Polskiego Towarzystwa Tatrzanskiego i Klubu Wysokogórskiego. Dokonal pionierskiego przejscia stromym zlebem w pólnocno-wschodniej scianie Zachodniego Koscielca w Tatrach, który nazwano Kominem Drewnowskiego.

W dniu 1 wrzesnia 1939 roku prof. K. Drewnowski objął z wyboru funkcje rektora Politechniki Warszawskiej. Wybrany formalnie na dwuletnia kadencje byl faktycznie uwazany przez profesorów i polskie wladze konspiracyjne za rektora Politechniki Warszawskiej przez caly czas okresu okupacji. Wladze okupacyjne traktowaly prof. K. Drewnowskiego poczatkowo jako rektora zarzadzajacego, a od wrzesnia 1940r. jako zarzadce zawieszonej uczelni. Dzieki jego staraniom Niemcy wyrazili w roku 1940 zgode na uruchomienie na terenie zamknietej P.W. 9 zakladów badawczych, pracujacych na rzecz przemyslu i gospodarki komunalnej. Fakt ten uchronil wielu pracowników naukowych przed wywiezieniem na roboty przymusowe do Niemiec. W dniu 1 kwietnia 1942 roku zostal z-ca dyrektora Panstwowej Wyzszej Szkoly Technicznej (dyrektorem z urzedu byl Niemiec). Szkola ta uruchomiona za wiedza i zgoda wladz konspiracyjnych, byla dwuletnia nieakademicka szkola inzynierska z polskim jezykiem wykladowym.

Od pierwszych dni po klesce wrzesniowej prowadzil prof. K. Drewnowski aktywna dzialalnosc konspiracyjna. Wchodzil w sklad Centralnego Komitetu Organizacji Niepodleglosciowych, z ramienia którego organizowal pomoc dla srodowisk twórczych ze srodków przekazywanych do kraju przez rzad emigracyjny. Póznej kontynuowal te dzialalnosc w ramach wspólpracy z Departamentem Oswiaty i Kultury przy Delegaturze Rzadu na Kraj. Do polowy 1942 r. byl czlonkiem komisji rewizyjnej Komendy Glównej Zwiazku Walki Zbrojnej, pózniej Armii Krajowej. Na terenie zamknietej Politechniki Warszawskiej patronowal póljawnemu i tajnemu nauczaniu na poziomie akademickim.

W nocy z 10 na 11 listopada 1942 roku zostal aresztowany przez gestapo w ramach oslawionej akcji Himmlera, majacej na celu wyniszczenie inteligencji polskiej. Poczatkowo byl wywieziony na Pawiak, gdzie przez pewien czas przebywal w jednej celi ze znanym literatem Adamem Grzymala Sredleckim. W marcu 1943 roku profesor zostal wywieziony do obozu koncentracyjnego na Majdanku a pózniej do Dachau. W ramach konspiracyjnych zajec obozowych rozpoczal pisanie pracy „Uniwersalny przyrzad do pomiaru wysokich napiec”.

Po wyzwoleniu obozu w roku 1945 wszedl w sklad Polskiego Komitetu Narodowego i zostal w nim kierownikiem Wydzialu Naukowego. Nastepnie wyjechal do Belgii, gdzie zorganizowal Osrodek Studiów Wyzszych Polskich w Brukseli, umozliwiajacy ukonczenie studiów wyzszych wielu Polakom. Byl tam równiez wiceprezesem Rady Zwiazku Stowarzyszen Inzynierów i Techników Polskich w Belgii i Holandii.

Po powrocie do kraju wiosna 1947 r. prof. K. Drewnowski z dawna energia wznowil dzialalnosc naukowa i dydaktyczna w Politechnice Warszawskiej. Przystapil do odtwarzania zniszczonego laboratorium Zakladu Miernictwa Elektrycznego na Wydziale Elektrycznym. Od wrzesnia 1947 r. az do smierci kierowal Katedra i Zakladem Miernictwa Elektrycznego na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej.

Dorobek naukowy profesora obejmuje ponad 100 publikacji, w tym kilka monografii i podreczników akademickich, m.in.: „Pomiary Elektrotechniczne” (1914), „Podstawy elektrotechniki” (1918) , „Slownictwo miernictwa elektrotechnicznego” (1921), „Slownictwo techniki wysokich napiec” (1927), „Laboratorium miernictwa elektrotechnicznego” (1929), „Podstawy techniki wysokich napiec” (1933), „Pomiary elektryczne” (1937), „Wytrzymalosc dielektryczna” (1939), „Pomiary elektroenergetyczne i wysokonapieciowe” (1950), „Uniwersalny przyrzad do pomiaru wysokiego napiecia” (1956 – wyd. posmiertne). Stworzyl polska szkole miernictwa wysokonapieciowego, opracowal pierwsze polskie przepisy i normy dotyczace pomiarów wysokiego napiecia iskiernikiem kulowym oraz przepisy i normy dla mas kablowych i olejów izolacyjnych. Opracowal calkowicie oryginalna metode kompensacyjnego badania rozklady wysokich napiec, stosujac w ukladzie lampe elektronowa – okreslona jako metoda Drewnowskiego.

Za swoja twórczosc i osiagniecia prof. K. Drewnowski wyrózniony zostal wieloma tytulami honorowymi i odznaczeniami. Otrzymal godnosc czlonka honorowego CIGRE, a w roku 1946 otrzymal medal honorowy tej organizacji miedzynarodowej. Z okazji 40-lecia utworzenia Wydzialu Elektrycznego na Politechnice Warszawskiej, w 1961 r. jednej z sal wykladowych na tej uczelni nadano nazwe Audytorium im. Kazimierza Drewnowskiego. Za swa wybitna dzialalnosc naukowa i spoleczna byl odznaczony m.in. Krzyzem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyzem Virtuti Militari V klasy, Krzyzem Niepodleglosci, Krzyzem Walecznych i francuskim Krzyzem Legii Honorowej V klasy.

Jerzy Kubiatowski tak przedstawil sylwetke prof. K. Drewnowskiego:

„Prof. K. Drewnowski byl czlowiekiem o wielkiej wiedzy, wysokich walorach moralnych, silnym charakterze, wielkiej prostocie i uprzejmosci, budzi duzy szacunek i uznanie. Byl czolowym przedstawicielem nauk elektrotechnicznych w Polsce, pionierem nauk o wysokich napieciach, organizatorem badan naukowych w dziedzinie energoelektroniki, aktywnym dzialaczem spolecznym prac elektrotechnicznych w Polsce, organizatorem badan naukowych na terenie krajowym i miedzynarodowym. Byl on takze zasluzonym i serdecznym wychowawca naszej kadry naukowej, badawczej i dydaktycznej, promotorem najwiekszej liczby doktorantów na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej. Jego bliskimi wspólpracownikami sa liczni polscy naukowcy, którzy z wielkim poswieceniem kontynuuja jego dzielo”.

drew_dz drew_re
Profesor Kazimierz Drewnowski jako Dziekan Wydzialu Elektrycznego PW. Profesor Kazimierz Drewnowski jako Rektor PW.

Prof. K. Drewnowski zmarl nagle 22 stycznia 1952 roku w Zakopanem i tam zostal pochowany na Cmentarzu Zasluzonych jako wybitny naukowiec, taternik, narciarz i dzialacz turystyczny.

W dniu 1.03.1994 r. Rada Pedagogiczna Zespolu Szkól Energetycznych w Lublinie podjela uchwale o nadanie tej szkole imienia prof. Kazimierz Drewnowskiego wielkiego uczonego, szlachetnego czlowieka i przyjaciela mlodziezy.